استراتژی‌ها و سیاست‌های شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) در حوزه توسعه دولت الکترونیک

مقدمه:

 از جمله مفاهیمی که طی چند دهه گذشته در جهان و در کشور ما مطرح و مورد بهره برداری قرار گرفته است دولت الکترونیک، مزایا، چالش ها و راهکارهای تحقق آن است. دولت الکترونیک سازو کاری است که با بهره مندی از فناوری ها و راهکارهای دیجیتال به دنبال ارائه خدمات خود به صورت برخط به ذینفعان دولتی، حقوقی و حقیقی است. از نتایج اجرای موفق دولت الکترونیک میتوان به بهبود مستمر فرآیندهای کاری، افزایش میزان مسئولیت پذیری، کاهش فساد اداری، افزایش شفافیت در انجام امور، کاهش هزینه های ارائه خدمات و سهولت بهره مندی از خدمات اشاره کرد. به منظور راهبری و توسعه دولت الکترونیک و هوشمند سازی در شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) و در راستای تحقق اسناد بالادستی در حوزه دولت الکترونیک از جمله مواد 67 و 68 قانون برنامه 5 ساله ششم توسعه و نیز نقشه راه توسعه دولت الکترونیک (مشتمل بر ضوابط فنی اجرایی توسعه دولت الکترونیک مصوب شورای عالی فناوری و آیین نامه توسعه خدمات الکترونیکی مصوب شورای عالی اداری)، کمیته توسعه دولت الکترونیک و هوشمندسازی با همکاری دفتر شهر فرودگاهی الکترونیکی شرکت شهر فرودگاهی به منظور تحقق این امر ، سریع و چابک، مسئولیت پذیر و پاسخگو، فراگیر، کارآمد و اثربخش، منعطف و تطبیق پذیر، قابل اعتماد و در دسترس است که با هماهنگی کامل با سایر اجزای دولت، در راستای تحقق اولویتهای سیاستی دولت کاربر محور، دولت شفاف، دولت یکپارچه و دولت مشارکتی در ارائه خدمات G2C ،G2B و G2G ،اقدام به سیاستگذاری و برنامه ریزی مینماید. با توجه به چشم انداز هوشمندسازی شرکت شهر فرودگاهی و سند نقشه راه هوشمندسازی توسط دفتر فناوری اطلاعات و ارتباطات تدوین گردد و تمامی تصمیمات مرتبط با آن در کمیته توسعه دولت الکترونیک وهوشمندسازی اتخاذ و زیر نظر آن کمیته، اجرایی گردد . نقشه راه ابزاری جهت تعیین دقیق اهداف و مسیرهای مختلف برای رسیدن به آنها و کمک به متمرکز کردن منابع بر روی اقدامات کلیدی مورد نیاز برای رسیدن به آن اهداف خواهد بود. نقشه راه به دنبال ایجاد فضای مشارکت و تبادل آرا برای حصول اتفاق نظر در خصوص اهداف بلندمدت و اقدامات کلیدی مورد نیاز برای تحقق اهداف در بین ذینفعان و تصمیم گیران در بخش های مختلف این شرکت است. مستند حاضر به تشریح استراتژی ها و سیاست های شرکت شهر فرودگاهی در حوزه دولت الکترونیک پرداخته است.

1. چشم انداز و سیاست:

توسعه و استقرار و ارتقاء سطح حوزه فناوری اطلاعات شرکت شهر فرودگاهی مطابق با قوانین بالادستی و استاندارهای بین المللی در زمینه هوانوردی و تجارت بین الملل

توسعه خدمات الکترونیک و هوشمندسازی شرکت شهر فرودگاهی در حوزه خدمات فرودگاهی براساس تجهیزات IOT به منظور تسهیل امور ذینفعان

2.هوشمندسازی:

از بعد فراسازمانی، طرح هوشمندسازی شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی(ره)  به دنبال ایجاد تعامل و هم افزایی میان تمامی ذینفعان زنجیره تجارت فرامرزی به منظور تسهیل فرایندهای مرتبط با این زنجیره است . فراهم کردن شفافیت، اعتماد و امنیت در تبادل اسناد و اطلاعات نیازمند تدوین و انعقاد تفاهم نامه های موثر با ضمانت اجرا است. از بعد سازمانی، طرح هوشمندسازی به دنبال ایجاد همسویی، تعامل و همافزایی میان همه ذینفعان درون سازمانی است. نکته قابل تامل، توجه به تحقق هوشمندسازی در تمامی حوزه ها نظیر اداری و مالی، فرودگاهی، فنی مهندسی، حقوقی، حراست، و سایر ذینفعان با رویکردی متوازن و همگرا به چشم انداز هوشمندسازی شرکت است. از بعد سرمایه انسانی، طرح هوشمندسازی به دنبال ارتقاء سطح دانش، تخصص و مهارت سرمایه انسانی خود در سطح شرکت شهر فرودگاهی است . همچنین بهره مندی از دانش و تجربه متخصصین بیرون سازمان از طریق تعریف و ایجاد مکانیزمهای مناسب یکی دیگر از اهداف هوشمندسازی در این بعد است.  طرح هوشمندسازی به دنبال بازطراحی، اصلاح و پیاده سازی با هدف یکپارچه سازی سامانه ها و ایجاد جریان های اطلاعاتی فیمابین آنها است . از بعد زیرساخت های فناوری، طرح هوشمندسازی به دنبال بازطراحی، اصلاح و استقرار معماری زیرساخت فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت با هدف ایجاد یک بستر توسعه پذیر، در دسترس، به روز، قابل اطمینان و امن است. سیاستگذاری و ایجاد هماهنگی در استفاده و به روز رسانی امکانات و منابع زیرساختی موجود در شرکت شهر فرودگاهی از یک سو و بهره مندی از ظرفیت های ارائه دهندگان خدمات زیرساخت و منابع موجود در مراکز داده کشور از سوی دیگر، میتواند با کاهش هزینه ها و افزایش بهره‌وری را به ارمغان آورد. 

اقدامات کلیدی نقشه راه هوشمندسازی و دولت الکترونیک:

1.مطالعه و بررسی نیازهای حوزه فناوری اطلاعات شرکت شهر فرودگاهی مطابق با استاندارهای بین المللی

2.بررسی و تدوین سند راهبردی و جامع فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ITC, Master Plan و استراتژی ها و برنامه های لازم برای توسعه زیرساخت های فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی (ره) و اتخاذ تمهیدات لازم برای بروز رسانی ، پیاده سازی و پایش آن ها

3.تدوین و اجرای استراتژی شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات براساس سیاست ها و اهداف کلان شرکت و سند راهبردی و طرح جامع فناوری اطلاعات و ارتباطات در شرکت

4.اتخاذ تمهیدات لازم برای ایجاد و راه اندازی پایگاه اطلاعات فعالیت های شهر فرودگاهی با هدف تامین داده های منسجم

5.طراحی ، پیاده سازی ، نگهداری و نظارت بر انبار داده مربوط به داده های هوانوری و فرودگاهی

6.برنامه ریزی در توسعه ارتباطات بین المللی براساس نقشه راه ایکائو

7.پیاده سازی سند معماری سازمانی سرویس گرا و نقشه را یکپارچه سامانه های هوانوردی ، فرودگاهی و منطقه آزاد و ویژه اقتصادی

8.برنامه ریزی ، راهبری، توسعه خدمات الکترونیک و هوشمندسازی شهر فرودگاهی در حوزه خدمات فرودگاهی براساس تجهیزات IOT به منظور تسهیل امور ذینفعان

9.برنامه ریزی و راهبری استقرار نظام مدیریت الکترونیکی ، نظام تجارت الکترونیکی و نظام های مدیریتی در خصوص سامانه های تخصصی همانند داشبوردهای مدیریتی ،ارزیابی عملکرد و مدیریت دانش و فرآیندها، مبتنی بر تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات(سیستم های خبره و تصمیم ساز) در شهر فرودگاهی

10.سیاست گذاری و اتخاذ تمهیدات لازم در زمینه تبادل الکترونیکی اطلاعات بین واحدهای ستادی و اجرایی، نهادها، سازمان ها و شرکت های مرتبط در شهر فرودگاهی

11.تدوین ضوابط و دستورالعمل های بهره برداری از تجهیزات انفورماتیکی منطبق با اسناد فرادستی

12.همکاری درتهیه و تدوین و اجرای نظام جامع آماری شرکت مبتنی بر فناوری اطلاعات

13.مدیریت و نظارت بر طراحی ، پیاده سازی ، نصب و راه اندازی سیستم های نرم افزاری فرودگاهی و منطقه آزاد(سیستم اعلان عمومی، آنتن مرکزی، AGS,CUPPS/CUTE,FIDS ، نرم افزارهایمربوط به مناطق آزاد و ویژه اقتصادی و ...) و پروژه های مرتبط با رعایت قوانین و مقررات 

14.اتخاد تمهیدات لازم برای مدیریت کلیه سامانه ها ، وب سایت و پورتال داخلی شرکت شهر فرودگاهی

15.پشتیبانی از ایجاد و توسعه سیستم مدیریت دانش به منظور امکان تیادل تجارب و اطلاعات کارشناسان شرکت

16.تجزیه و تحلیل شبکه و تعیین مخاطرات امنیتی و ارائه طرح جامع امنیت شبکه و اطلاعات برای کاهش آسیب پذیری، تهدیدات و ریسک ها، براساس مصوبات ،آیین نامه ها و قوانین و مقررات ابلاغی از مراجع ذیصلاح

17.اعمال مدیریت جهت کنترل و حفظ امینت اطلاعات شرکت و همکاری در طراحی و استقرار نظام پایش حملات و رخدادهای سایبری

18.مدیریت بر میزان دسترسی کلیه کاربران به اطلاعات شرکت ، آگاهی دادن به کاربران در خصوص روش های جدید نفوذ به سیستم و روش های مقابله با آن و اعمال تغییرات لازم در سیستم امنیتی کاربران در راستای مقابله با تهدیدهای جدید

19.مانیتورینگ ترافیک شبکه و رفع اشکالات تشخیص داده شده در عملکرد سیستم امینتی ، log ، فایروال ها، مسیریاب ها ، تجهیزات گذرگاه های ارتباط با سایر شبکه ها و سرویس دهنده های شبکه داخلی و اینترنت به منظور تشخیص اقدامات خرابکارانه

20.طراحی و ایجاد روش های ایجاد امنیت برای پایگاه داده ای Database مستقر در سطح شهر فرودگاهی

21.ارتباط مستمر با افتا ریاست جمهوری جهت ارتقا شاخص ارزیابی شرکت متبوع

22.ارتباط مستمر با پدافند غیرعامل جهت دریافت و اجرای ابلاغیه های لازم الاجرا در حوزه شهر فرودگاهی

23. همسو کردن سیاستها و همگرا کردن فعالیت های سازمان برای تحقق چشم انداز هوشمندسازی از طریق ایجاد سازوکارهای تعامل دفتر شهر فرودگاهی الکترونیکی با معاونت های شرکت شهر فرودگاه امام خمینی(ره) و نیز ایجاد تمرکز و اجتناب از موازی کاری در اجرای پروژه های مرتبط با هوشمندسازی

 24. بازطراحی معماری سامانه های شرکت با هدف تجمیع و یکپارچه سازی سامانه های موجود و آتی، مکانیزاسیون فرایندها و حذف کاغذ   (BPMS)

25.بهره گیری از بسترها و ظرفیت های قانونی موجود به عنوان کانال های موازی ارائه خدمات به ذینفعان از جمله:

• ارائه خدمات از بستر سکوی دولت همراه 

• ارائه خدمات از بستر کارپوشه ملی ایرانیان 

26.طراحی و پیاده سازی سیستم BI که علاوه بر ارائه گزارشات مختلف، امکان تحلیل و اتخاذ تصمیمات مناسب را برای مدیران و کارشناسان فراهم میسازد. 

 
3.تعهد سازمانی در زمینه دولت الکترونیک

• تعهد به ایجاد خدمات برخط و باکیفیت به کلیه ذینفعان
•  تعهد به انجام ، نظارت ، اجرا و پیگیری کلیه پروژه های شرکت شهر فرودگاهی 
• تعهد به فراهم نمودن بستر تسهیلات لازم و  هوشمندسازی فرآیندهای دستگاه